Verslagzoeker help

Verfijn hieronder op onderwerp

Verfijn op periode

13. Financiële instrumenten

Algemeen

Ten aanzien van het indekken van financiële risico’s maakt Jumbo in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van verschillende financiële instrumenten. Financiële instrumenten van Jumbo omvatten liquide middelen, leningen u/g, handelsdebiteuren en overige vorderingen, rentedragende leningen en overige langlopende verplichtingen, rekening-courantkredieten, handelscrediteuren en overige schulden en afgeleide financiële instrumenten. De liquide middelen, rentedragende leningen en rekening-courantkredieten worden aangehouden of afgesloten bij gerenommeerde banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid. Leningen u/g worden uitsluitend verstrekt door Jumbo indien dit noodzakelijk en verantwoord is op basis van goed ondernemerschap. Uitgangspunten bij leningen aan ondernemers zijn onder andere formele vastlegging van de leningsovereenkomst, een solide exploitatieplanning met een verwacht positief resultaat en een structurele monitoring van de ontwikkeling van de exploitatie en financiering gedurende de looptijd van de lening. Ten aanzien van de overige financiële instrumenten geldt dat Jumbo ernaar streeft financiële transacties aan te gaan met financieel solide tegenpartijen. Jumbo gaat transacties aan in afgeleide financiële instrumenten teneinde de aan financiële instrumenten gerelateerde risico’s af te dekken. Afgeleide financiële instrumenten worden niet voor handelsdoeleinden aangehouden.

Jumbo maakt in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van uiteenlopende financiële instrumenten die Jumbo blootstelt aan liquiditeits-, krediet- en marktrisico’s. Jumbo schat in dat deze risico’s een zeer geringe impact hebben op de bedrijfsuitoefening. Ten opzichte van vorig jaar wordt Jumbo niet meer of minder door deze risico’s beïnvloed in haar bedrijfsuitoefening. Jumbo voert geen gewijzigd beleid ten aanzien van de beheersing van deze risico’s ten opzichte van vorig jaar. 

Beheersing van het bedrijfskapitaal

Jumbo voert een financieringsbeleid, waarbij de continuïteit van de onderneming voorop staat en waar bij de beheersing van het bedrijfskapitaal, het vermogen dat wordt aangehouden om operationele activiteiten te ontplooien, rekening mee wordt gehouden. Jumbo dient te voldoen aan door de kredietverstrekkers gestelde vereisten vastgelegd in convenanten. Per 31 december 2017 en 1 januari 2017 voldoet Jumbo aan de gestelde vereisten.

Liquiditeitsrisico

Het liquiditeitsrisico is het risico dat Jumbo op enig moment niet aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. Jumbo houdt voldoende liquide middelen aan en heeft de beschikbaarheid over adequate kredietfaciliteiten teneinde het liquiditeitsrisico te minimaliseren, onder zowel normale als meer uitdagende omstandigheden. Om het liquiditeitsrisico te minimaliseren worden de kasstromen nauwgezet gevolgd. Het liquiditeitsrisico is beperkt aangezien er voldoende ruimte binnen de bestaande kredietfaciliteiten aanwezig is.

Kredietfaciliteiten

De financieringsovereenkomst is per 11 mei 2016 afgesloten en heeft een looptijd van 5 jaar, met een optie tot verlenging van 2 jaar. De financieringsovereenkomst is afgesloten met het bankensyndicaat bestaande uit de ABN AMRO Bank, Rabobank, ING en Deutsche Bank.

De kredietfaciliteiten ultimo 2017 zijn als volgt:

 

Kredietfaciliteit

Aangewend

Term Loan

300.000

262.500

Revolving Facility

175.000

-

Ancillary

150.000

-

Bruto saldo per einde boekjaar

625.000

262.500

Met betrekking tot de vermelde kredietfaciliteiten is met de banken een convenant overeengekomen dat als volgt kan worden samengevat: de netto schuld in verhouding tot de EBITDA (cumulatieve EBITDA op een 12-maands voortschrijdende basis).

Voor het verkrijgen van de kredietfaciliteit is door Jumbo de hoofdelijke aansprakelijkheid van alle tot Jumbo behorende dochtermaatschappijen tot zekerheid verstrekt.

Financiële instrumenten

De rente over de financiering is variabel en gebaseerd op de Euribor vermeerderd met een opslag. De herfinanciering bevat een floor op 0%, de te betalen rente kan niet lager zijn dan de opslag.

Een deel van het renterisico is afgedekt door middel van rentederivaten. De rentederivaten bestaan uit Interest Rate Swaps, die evenals de financiering voorzien zijn van een floor op 0%. Per 30 december 2016 zijn Interest Rate Swaps met een totale waarde van € 175.000 afgesloten welke geleidelijk aflopen over de looptijd en zullen eindigen per 30 juni 2020. Op balansdatum wordt € 150.000 van de aangewende kredietfaciliteit afgedekt. De Interest Rate Swaps hebben een negatieve marktwaarde van € 162.

Contractuele looptijden van de financiële verplichtingen

Hieronder volgen de contractuele looptijden van de financiële verplichtingen inclusief verplichte aflossingen en rentebetalingen van Jumbo op balansdatum. De rentelasten zijn ingeschat rekening houdend met een gemiddeld Euribor tarief van 0% en een schuldafbouw conform de meerjarenplanning.

 

Boekwaarde

Contractuele
kasstromen

Minder dan
één jaar

1-5 jaar

Meer dan
5 jaar

2017

     

Bankleningen

261.026

271.855

27.808

244.047

-

Participatieregeling

43.866

43.866

21.933

21.933

-

Overige financieringsverplichtingen

7.740

10.091

1.446

5.947

2.698

Afgeleide financiële instrumenten

162

346

173

173

-

Vennootschapsbelasting

16.603

16.603

16.603

-

-

Crediteuren en overige schulden

1.150.045

1.150.045

1.150.045

-

-

 

1.479.442

1.492.806

1.218.008

272.100

2.698

      

2016

     

Bankleningen

410.590

422.282

28.172

394.110

-

Participatieregeling

57.454

57.454

19.151

38.303

-

Overige financieringsverplichtingen

8.518

11.522

1.431

5.882

4.209

Afgeleide financiële instrumenten

-

546

201

345

-

Vennootschapsbelasting

14.906

14.906

14.906

-

-

Crediteuren en overige schulden

1.078.895

1.078.895

1.078.895

-

-

 

1.570.363

1.585.605

1.142.756

438.640

4.209

Kredietrisico

Kredietrisico is het risico van financieel verlies voor Jumbo indien een afnemer of tegenpartij van een financieel instrument de aangegane contractuele verplichtingen niet nakomt.

De kredietrisico’s bij Jumbo bestaan uit kredietrisico’s op verstrekte financiering aan afnemers, verstrekte zekerheden aan financiële instellingen ten behoeve van de financieringsarrangementen aan afnemers en handelsvorderingen.

Voor de verstrekte financieringen en verstrekte zekerheden aan financiële instellingen ten behoeve van de financieringsarrangementen aan afnemers verlangt Jumbo van de betreffende afnemers zekerheden retour, waaronder hypothecaire inschrijvingen onroerende zaken, bankgaranties alsmede verpanding van activa, vorderingen en levensverzekeringrechten.

Het maximale kredietrisico bestaat uit de boekwaarden van de financiële activa op balansdatum is als volgt:

 

2017

2016

Leningen u/g

27.954

35.546

Handelsdebiteuren

201.818

195.422

Overige vorderingen en overlopende activa

19.629

39.462

Liquide middelen

96.409

93.520

 

345.810

363.950

De ouderdomsopbouw van de handelsdebiteuren op balansdatum is als volgt:

 

2017

2016

Niet vervallen

160.517

155.487

Overschrijding 0 - 30 dagen

19.637

18.572

Overschrijding 31 - 60 dagen

15.573

17.453

Overschrijding 61 - 90 dagen

5.114

2.490

Overschrijding meer dan 90 dagen

14.270

19.815

 

215.111

213.817

Reële waardeaanpassingen

-13.293

-18.395

Boekwaarde debiteuren

201.818

195.422

De reële waardeaanpassingen als gevolg van mogelijke oninbaarheid van de handelsdebiteuren vinden op individuele basis plaats. Met betrekking tot de vorderingen die niet zijn vervallen en niet zijn afgewaardeerd, bestaan er per balansdatum geen indicaties dat deze niet zullen worden voldaan.

De mutaties in de voorziening voor oninbaarheid met betrekking tot handelsdebiteuren gedurende het jaar zijn als volgt:

 

2017

2016

Stand begin boekjaar

-18.395

-17.965

   

Dotaties

-4.493

-5.162

Onttrekkingen

172

1.183

Vrijgevallen voorziening

9.423

3.549

 

5.102

-430

Stand einde boekjaar

-13.293

-18.395

Per balansdatum is er geen sprake van concentratie van kredietrisico’s bij bepaalde partijen. Daarnaast wordt het maximale kredietrisico gemitigeerd door de verkregen zekerheden ten aanzien van de activa. Deze worden toegelicht onder noot 16 onder koop- en terugkoopverklaringen en andere garanties.

Marktrisico

Marktrisico betreft het risico dat de inkomsten van Jumbo of de waarde van financiële instrumenten nadelig worden beïnvloed door veranderingen in rentetarieven.

Renterisico

Het renterisico is beperkt tot eventuele veranderingen in de marktwaarde van opgenomen en uitgegeven leningen. Bij de door Jumbo aangegane leningen is sprake van een variabele rente. Jumbo heeft rentederivaten afgesloten ter beperking van de renterisico’s.

Per ultimo boekjaar 2017 bezit Jumbo rentederivaten met looptijden tot en met 2020. De reële waarde van de rentederivaten is het geschatte bedrag dat Jumbo zou moeten betalen om het contract per balansdatum te beëindigen, waarbij rekening wordt gehouden met de actuele rente en de actuele kredietwaardigheid van de contractpartijen waarbij de rentederivaten zijn afgesloten. Jumbo past vanaf boekjaar 2017 voor de nieuw afgesloten rentederivaten hedge-accounting toe.

De reële waardemutaties op de Interest Swap Rates zijn verwerkt onder de afgeleide financiële instrumenten en in het geconsolideerd overzicht van het totaalresultaat. Ultimo 2017 is 57,1% van de rentedragende schulden afgedekt door middel van de rentederivaten (2016: 70,3%). Het gemiddelde rentepercentage over de rentedragende schulden bedroeg 1,07% in 2017 (2016: 1,73%).

Het tegenpartij risico wordt zeer laag ingeschat, aangezien de rentederivaten zijn afgesloten bij vooraanstaande financiële instellingen. Tevens zijn in de overeenkomsten geen zogenaamde margin calls opgenomen.

Gevoeligheidsanalyse rente

De beheersing van het renterisico heeft ten doel het effect van korte termijn renteschommelingen op de groepsresultaten te beperken. Op de lange termijn echter zullen blijvende wijzigingen in rentepercentages van invloed zijn op het resultaat.

Op balansdatum is het renteprofiel van de rentedragende financiële instrumenten van Jumbo, rekening houdend met de aan deze instrumenten gekoppelde effectieve afdekkingsinstrumenten, als volgt:

 

2017

2016

Instrumenten met een vaste rente

  

Financiële activa

4.020

8.545

Financiële verplichtingen

150.000

290.000

   

Instrumenten met een variable rente

  

Financiële activa

98.333

95.368

Financiële verplichtingen

111.026

120.590

De financiële activa hebben betrekking op rentedragende leningen u/g en liquide middelen, de financiële verplichtingen hebben betrekking op opgenomen bankleningen.

Gevoeligheidsanalyse kasstroom voor instrumenten met een variabele rente

Schommelingen van de variabele rente worden grotendeels afgedekt middels de rentederivaten, desondanks zal een stijging van het Euribor tarief zich in enige mate doorvertalen in hogere rentelasten.

Bij een, voor zover mogelijk, daling van 100 basispunten in de rentestanden (Euribor) over 2017 zou het groepsresultaat voor belastingen gelijk blijven. Immers, de Euribor is over geheel 2017 negatief geweest en in zowel de financiering als de rentederivaten zit een floor op 0%. Bij een stijging van 100 basispunten in de rentestanden (Euribor) over 2017 zou het groepsresultaat voor belasting met € 1.129 dalen als gevolg van de stijgende rentelasten van de financiering, grotendeels gecompenseerd door de ontvangsten van de rentederivaten. Aangenomen wordt dat alle andere variabelen constant blijven.

In de balans opgenomen financiële instrumenten en reële waarde

De bepaling van de reële waarde van (afgeleide) financiële instrumenten is toegelicht onder de grondslagen, waarbij het niveau van de hiërarchie van de reële waarde is vermeld. Er hebben geen overdrachten plaatsgevonden van financiële instrumenten tussen de verschillende hiërarchieën.

Op balansdatum is de reële waarde en bijbehorende hiërarchie van de financiële instrumenten als volgt:

  

2017

 

2016

  

Boek-
waarde

Reële
waarde

Hiër-
archie

 

Boek-
waarde

Reële
waarde

Hiër-
archie

Vaste activa

        

Leningen u/g (a)

 

27.954

27.954

3

 

35.546

35.546

3

  

27.954

27.954

  

35.546

35.546

 
         

Vlottende activa

        

Handelsdebiteuren (a)

 

201.818

201.818

3

 

195.422

195.422

3

Liquide middelen (a)

 

96.409

96.409

1

 

93.520

93.520

1

  

298.227

298.227

  

288.942

288.942

 
         

Langlopende verplichtingen

        

Bankleningen (c)

 

236.026

236.026

2

 

385.590

385.590

2

Participatieregeling (d)

 

21.933

21.933

3

 

38.303

38.303

3

Financiële leaseverplichtingen (c)

 

6.882

6.882

2

 

7.740

7.740

2

Afgeleide financiële instrumenten (e)

 

162

162

2

 

-

-

 
  

265.003

265.003

  

431.633

431.633

 
         

Kortlopende verplichtingen

        

Bankleningen (c)

 

25.000

25.000

2

 

25.000

25.000

2

Participatieregeling (d)

 

21.933

21.933

3

 

19.151

19.151

3

Financiële leaseverplichtingen (c)

 

858

858

2

 

777

777

2

Handelscrediteuren (d)

 

992.918

992.918

3

 

925.918

925.918

3

  

1.040.709

1.040.709

  

970.846

970.846

 

Totaal financiële instrumenten

 

1.631.893

1.631.893

  

1.726.967

1.726.967

 
         

Totaal per categorie

        

(a) Leningen, vorderingen en liquide middelen

 

326.181

326.181

  

324.488

324.488

 

(b) Tot einde looptijd aangehouden beleggingen

 

-

-

  

-

-

 

(c) Financiële verplichtingen tegen gearmortiseerde kostprijs

 

268.766

268.766

  

419.107

419.107

 

(d) Financiele verplichtingen tegen reële waarde

 

1.036.784

1.036.784

  

983.372

983.372

 

(e) Financiële verplichtingen met waardeveranderingen in het groepsvermogen

 

162

162

  

-

-

 

Totaal

 

1.631.893

1.631.893

  

1.726.967

1.726.967

 

De boekwaarde van de leningen en vorderingen benadert de reële waarde, omdat de eventuele oninbaarheid tot uitdrukking wordt gebracht in de waarde ultimo boekjaar.

De reële waarde van de rentedragende langlopende verplichtingen benadert de geamortiseerde kostprijs, gegeven gedurende de looptijd overeengekomen variabele rente op basis van 3 maands Euribor. Voor de overige financiële verplichtingen benadert de boekwaarde de reële waarde. De verplichtingen zijn opgenomen tegen reële waarde, zijnde de waarde waartegen naar verwachting afwikkeling zal plaatshebben.